De afgelopen maanden was vooral Facebook in het nieuws als boeman bij het verzamelen van persoonlijke gegevens van zowel hun leden als niet-leden. “Facebook verkoopt schaamteloos jouw gegevens door aan adverteerders” schreeuwden de meeste artikelen die hierover werden geschreven. Maar facebook is lang niet de enige partij die op grote schaal jouw gegevens verzamelt en gebruikt voor advertenties.
Naast Facebook is er nog een enorm online platform waar bijna iedereen dagelijks gebruik van maakt, én dat vol staat met advertenties. Juist: Google. En zij zijn minstens net zo actief als het aankomt op het verzamelen van gegevens van gebruikers. Het enige verschil: ze verpakken het veel slimmer. Onder het mom van gebruiksvriendelijkheid kunnen en gaan ze heel ver.

Android

Heb je een Android telefoon? Dan behoor je tot de 85% van de mensen die een telefoon heeft die draait op het operating systeem van Google. Dat zijn er behoorlijk wat! Voor het gebruiken van een Android toestel ben je ongeveer verplicht om een Gmail adres te hebben of aan te maken. Het kan wel zonder, maar dat kost best wat moeite en gedoe. We kunnen er dus vanuit gaan dat de meeste mensen met een Android telefoon ook een Gmail account hebben. En van alle mensen die een ander systeem gebruiken (zoals iOS) gebruikt een groot deel alsnog Gmail of in ieder geval Google als zoekmachine. Dus ook deze gebruikers zijn voor Google “bekend”.

Gebruiksvriendelijkheid

Ik schreef al dat Google er mee wegkomt om veel gegevens te verzamelen onder het mom van “gebruiksvriendelijkheid”. Ga je binnenkort nog met vakantie? Dan scant Google alvast je e-mails die iets te maken hebben met de reis en stopt alles (je ticket-info, hotelboeking en museumtickets) vast in een mapje genaamd “Je reis naar “. Zo heb je zelf gemakkelijk alle gegevens van je reis bij elkaar, handig toch?
En als we dan toch bezig zijn: Google plant je vlucht en verblijf ook vast even in in je agenda, samen met alle gegevens van het hotel. Zo vergeet je je vakantie zeker niet!
Het lijkt vooral erg handig en gebruiksvriendelijk, maar dat is het lang niet altijd. Zo gaat mijn vader regelmatig ver op reis. Hij stuurt mij dan vaak zijn reispapieren toe, zodat ik weet waar hij wanneer uithangt. Dit mailtje van mijn vader (dus niet eens van een reisorganisatie) bevat dan slechts een PDF met de reisgegevens. En prompt staan de vluchten en alle hotels in mijn agenda. Google scant dus de complete PDF die ik in een privé email ontvang en verwerkt de informatie die daar in staat. Let that sink in….

 

Google weet alles!

Naast dat deze “service” van Google vervelend kan zijn (ik heb er helemaal niet om gevraagd om reisgegevens en vluchtinfo van mijn vader in mijn agenda te plaatsen, laat staan dat ik meldingen wil ontvangen op mijn telefoon over wanneer ik moet vertrekken om de vlucht te halen…) is het dus ook zo dat Google al jouw persoonlijke gegevens leest én er dus ook iets mee doet. In dit geval is het lezen en inplannen in je agenda. Maar dat persoonlijke mailtje met je arts, je lover of wellicht zelfs je geheime partner: Google leest en weet die dingen ook.
Facebook weet waar jouw interesses liggen op basis van je gedrag op het platform. Informatie over jou als persoon is bij Facebook bekend, of je profiel is afgeschermd of niet. Daarnaast heeft Facebook toegang tot de gesprekken die je privé voert binnen Messenger. Ook al voer je wellicht vertrouwelijke gesprekken binnen Messenger, écht vertrouwelijke gegevens worden vaak verstuurd via e-mail. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een arbeidscontract (inclusief salaris), een hypotheekakte (inclusief leningsgegevens) of een online factuur van je zorgverzekering (inclusief behandeling, arts en ziekenhuis). Tel daarbij de overige gegevens op die Google over je heeft, zoals je zoekgedrag en je locaties en je hebt een cocktail die completer en potentieel “gevaarlijker” is dan de informatie die Facebook van je heeft.

Google tijdlijn

Veel mensen zijn zich niet bewust van de informatie die Google van ze heeft. Ik geef regelmatig workshops of lezingen over online marketing aan andere ondernemers. Ik probeer dan vaak aan te geven dat Google erg veel weet over mensen en dat je hier juist in je marketing erg goed gebruik van kunt maken of hoe je hier als bedrijf je voordeel mee kunt doen. Google heeft een gunfactor; ze brengen mensen allerlei informatie binnen een klik met de muis. Hierdoor wordt Google gezien als een soort GVR: een groot bedrijf met heel veel informatie, die jou ook nog eens met veel liefde en fijne (gratis) tools helpt. Dat er vervolgens persoonlijke gegevens van je worden gedeeld met Google weten veel mensen niet.
Mijn favoriete tool om aan te geven wat Google allemaal over je weet is de Google Tijdlijn, een soort activiteitenlogboek van alle plaatsen waar je bent geweest met je smartphone. Veel mensen weten namelijk niet af van het bestaan van deze functionaliteit en het zorgt vaak voor een flink shock effect. Er zijn tegenwoordig maar weinig mensen die niet in meer of mindere mate gebruik maken van Google Maps. Superhandig op je telefoon om even snel iets op te zoeken of je route te bepalen. Maar wist je dat Google standaard alles opslaat wat je doet? Hoe laat je waar was, hoe lang je er gebleven bent, wanneer je naar huis ging, of je hebt autogereden (en zo ja, hoe lang en hoeveel kilometer) en hoe laat je weer thuis was. Binnen Google maps vind je dit terug op je tijdlijn, en dat ziet er ongeveer zo uit:

voorbeeld Google tijdlijn

Het merendeel van de mensen die ik tijdens zo’n lezing spreek zeggen van tevoren vaak: “Ik heb al mijn instellingen in mijn telefoon op vertrouwelijk staan, ik deel niks met Google”. Niet dus! Van deze mensen pakt het overgrote deel met schrik snel zijn smartphone en concludeert Google toch weet waar hij op dit moment uithangt, of hij foto’s heeft gemaakt op deze locatie en waar hij vanmorgen was. En zelfs of hij in de file stond.

Profiel

Google bouwt met alle gegevens die zij over je hebben een profiel op. Welke apps je veel gebruikt, waar je heengaat, of je hier vaker komt en welke zoekopdrachten je plaatst. Naar aanleiding van de mails in je inbox kunnen ze vervolgens ook zien waar je iets bestelt (ooit die melding gezien op je smartphone van Google dat je pakket onderweg is?), welke bedrijven je volgt en wat dus jouw persoonlijke voorkeuren zijn. Benieuwd wat Google allemaal over jou weet? Check hier je dashboard.
Waar Facebook gegevens verzamelt over bijvoorbeeld je geaardheid of seksuele voorkeur op basis van pagina’s die je liked, weet Google naast deze voorkeuren ook je matches van een datingsite, waar & wanneer je date was en of je de volgende dag hebt opgezocht waar je een SOA test kunt krijgen. Vooral de combinatie van meerdere informatiebronnen maakt dat het vormen van een gebruikersprofiel door Google heel uitgebreid en diepgaand is, en Facebook hierin wellicht wel overtreft.

Gratis bestaat niet

Alle diensten van Google zijn gratis te gebruiken (met uitzondering van de professionele accounts), maar Google wil natuurlijk ook graag iets verdienen. En dat geld moet ergens vandaan komen. Dat doen ze door het inzetten van advertenties op basis van jouw gedrag. Vanuit jouw activiteiten maken ze een profiel van jouw wensen en voorkeuren, welke worden gebruikt voor het tonen van advertenties. Advertenties tijdens het zoeken op Google, maar ook op duizenden websites die samenwerken met Google of in apps die je gebruikt. “Gratis” betaal je in dit geval dus met je eigen informatie.
In het eerste kwartaal van 2018 behaalde Google 26,6 miljard Dollar omzet vanuit hun advertenties en Facebook “maar” 11,8 miljard Dollar. Naast alle media aandacht die er de laatste tijd naar Facebook gaat, mag er dus zeker ook eens wat kritischer worden gekeken naar Google en haar berg data die ze dagelijks verkopen aan adverteerders.

Ik ben zelf een gebruiker van Google producten en diensten, dus ik zeg niet dat je nu meteen moet stoppen met het gebruik van Google en Google producten, maar ik vind het wel belangrijk dat mensen weten wat Google allemaal over hen weet. De schijnwerpers staan nu voornamelijk gericht op facebook (in de mainstream media), maar Google weet dus ook veel meer over ons dan we denken. Ik ben een voorstander van open communiceren, en vind dat dit onderwerp dus ook in de landelijke media best eens wat vaker onder de aandacht mag worden gebracht.